800 jaar 't Stad

Lucid

Antwerpen viert 800 jaar 't Stad

Heb je je al eens afgevraagd waarom Antwerpen er uitziet zoals het er vandaag uitziet? Waarom je als bewoner zo verknocht bent aan de stad? Waarom je als bezoeker de bijzondere charme van de stad weet te waarderen? De huidige stad is het resultaat van een eeuwenlang proces. Kleine en grote gebeurtenissen kneedden deze samenleving tot wat ze vandaag is. Elke generatie voegde er iets aan toe of liet haar sporen achter. Het hedendaagse stadsbeeld vormt daarbij een prachtig decor met vaak eeuwenoude gebouwen. 

In 1221 werden belangrijke vrijheden verleend aan de stad. Deze 800ste verjaardag willen we herdenken met een zoektocht naar gebeurtenissen en ontwikkelingen die in de Antwerpse geschiedenis bepalend waren. Ontdek hier het programma en laat je verrassen door tal van bekende en minder bekende weetjes over Antwerpen.
 

Waarom vieren we 800 jaar stad in 2021?

In 1221 verleende Hendrik I, hertog van Brabant, twee vrijheidsbrieven aan de stad Antwerpen. De eerste brief is gedateerd eind februari, de tweede brief volgde in maart 1221. Alhoewel Antwerpen reeds eerder rechtspersoonlijkheid bezat, wordt dit moment als een symbolische datum voor het zelfbestuur van de stad beschouwd.

In een politiek onrustige periode vormde het verlenen van stadsrechten een efficiënt middel waarmee de hogere overheid, de hertog van Brabant, zich van de steun van de steden kon verzekeren. Voor de betrokken steden was het een bevestiging van hun macht en zelfstandigheid. Het streven naar stedelijke vrijheden en stedelijke autonomie zijn thema’s die doorheen de eeuwen de geschiedenis van de stad bepaalden.

De vrijheidsbrieven uit 1221 worden bewaard in het Antwerpse stadsarchief. Ze bevestigden vooral een aantal juridische en economische vrijheden. Zo werd het de Antwerpenaren toegestaan om zelf recht te spreken bij betwistingen over onroerende goederen. Wie schulden had, kon uit de gemeenschap gezet worden en daarmee alle voorrechten en bescherming verliezen. Tot slot werd de stad ook stad vrijgesteld van belastingen, met uitzondering van bepaalde gevallen.

De vrijheidsbrieven van 1221 vormen slechts de aanleiding om te grasduinen in het fenomeen stad en stedelijkheid. Al in de 9de eeuw had zich in het Antwerpse stadscentrum een pre-stedelijke nederzetting ontwikkeld. Binnen een beveiligd gebied van zo’n 2 hectaren, de Burcht, bloeide een relatief complexe samenleving met dichte bebouwing en bewoners die leefden van handel of zich specialiseerden in bepaalde ambachten. Hiermee was de basis gelegd voor de verdere ontwikkeling van de stad.

Rond het jaar 1200 was het stedelijk gebied al tot 30 hectaren uitgebreid, een ruimtelijke groei die zich in de daaropvolgende eeuwen doorzet. Het belang van Antwerpen als handelsstad groeide gedurende de middeleeuwen en mondde uit in de Gouden Eeuw van Antwerpen, de bloeiperiode in de 16de eeuw wanneer Antwerpen op het internationale vlak een eersterangs rol speelt als metropool van het Westen.

Ook wanneer in de 19de eeuw de industrialisatie zich doorzet zal Antwerpen opnieuw een speler van wereldbelang worden en is de ontwikkeling van de haven de belangrijkste motor die tot op heden de economie in de stad bepaalt.

… en voor je het weet staan we met beide benen in de hedendaagse stad: zo’n 200 km² groot, met ruim een half miljoen inwoners, de grootste stad van Vlaanderen. Enerzijds een bruisende, en aantrekkelijke omgeving om in te leven, waar je anderzijds ook de problemen van een grootstedelijke samenleving aantreft. Maar niets nieuws onder de zon. Veel van wat ons vandaag bezighoudt was ook in het verleden actueel. De herdenking van 800 jaar stadsrechten geeft ons een mooie kapstok om achterom te kijken en het rijke Antwerpse verleden te ontdekken.

Een tijdreis door Antwerpen

Het programma bestaat uit verschillende initiatieven en heeft voor ieders wat te bieden:

  • Verhalen: het verleden van Antwerpen is een mix van grote en kleine gebeurtenissen, bekende en nog verborgen of minder gekende verhalen. 
  • Op pad met een local: ontdek Antwerpen te voet of met de fiets
  • Open Monumentendag: op zondag 12 september stellen verschillende locaties hun deuren open en dit zal voor de editie 2021 in het teken staan van 800 jaar stad en stedelijkheid. Begin augustus kan je het programma hier terugvinden. 
  • Special ATV: Kijk op zondag 21 februari zeker naar de special '800 jaar 't Stad' op ATV waar je een rondleiding krijgt door de stad vanuit markante plekken. Online lezingenreeks: wie voor meer diepgang zoekt over een specifiek thema houdt zeker ook het programma van de online lezingenreeks in de gaten. 
  • Bezoek het Paleis op de Meir: 13 april - 9 mei 2021, verlengd tot 6 juni, reserveer hier.

Door de huidige coronamaatregelen is het aanbod voor het feestjaar vooral digitaal. Blijf op de hoogte van updates door je in te schrijven op de nieuwsbrief en de sociale mediakanalen van @antwerpenmorgen in het oog te houden. 

Wie werkt er aan mee?

Dit feestjaar is een initiatief van stad Antwerpen. 

Welkom!

Deze website maakt gebruik van cookies. Dat zijn kleine tekstbestanden die websites op je computer of mobiele toestel opslaan. Ze worden gebruikt om websites beter te laten functioneren, om de gebruikerservaring te verbeteren en/of om gericht advertenties te tonen.

Wanneer u onze website gebruikt, plaatsen wij de cookies die u terugvindt onder de tab 'cookie-instellingen' in de footer. Wilt u genieten van een optimale ervaring? Dan kan u best alle cookies inschakelen.

U kan uw persoonlijke voorkeuren instellen en zo bepalen welke informatie u met stad Antwerpen deelt. Houd er rekening mee dat bepaalde media enkel beschikbaar zijn indien u de cookies ervan aanvaardt. Deze website bewaart de door u ingestelde cookievoorkeuren. U kan ze altijd opnieuw aanpassen via 'cookie-instellingen' in de footer. Meer weten? Check de info over cookies in onze privacy- en gebruiksvoorwaarden.