Fijnstofmetingen

Dries Luyten

Gezocht: burgerwetenschappers om luchtkwaliteit te meten in Deurne-Zuid

Pilootproject: fijn stof meten in Deurne-Zuid 

Woon je in Deurne-Zuid en wil jij graag weten hoe het gesteld is met de luchtkwaliteit in jouw buurt? Heb je interesse in burgerwetenschap en wil je hier graag aan bijdragen? Dan kan je je nu kandidaat stellen om mee te werken aan een pilootproject waarbij de Vlaamse Milieumaatschappij, stad Antwerpen en district Deurne fijn stof gaan meten in Deurne-Zuid. Ga op pad met een fijnstofsensor in de testzone en hang eventueel een meettoestel aan jouw woning. Door mee fijn stof te meten, draag je bij aan een beter beeld van lokale luchtvervuiling.

Waarom gaan we meten? 

Fijn stof is een onzichtbare stof die tot diep in je lichaam kan doordringen. Zelfs kleine hoeveelheden kunnen schadelijk zijn voor je gezondheid en problemen veroorzaken zoals luchtwegaandoeningen, hart- en longproblemen en zelfs vroegtijdige sterfte. Fijn stof geraakt in de lucht door onder andere verkeer, industrie en houtverbranding. Door lokaal fijn stof te meten, krijgen we beter zicht op de verspreiding ervan in onze leefomgeving. 

Waar gaan we meten? 

Dit pilootproject spitst zich toe op enkele buurten in Deurne-Zuid: de grijze zone ingekleurd op onderstaand kaartje. Enkel metingen in deze zone zijn van tel voor dit project. De buurten werden gekozen in nauw overleg met de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM). Het project maakt namelijk deel uit van een bredere testcampagne waarbij de VMM fijn stof meet met burgers in verschillende wijken in Vlaanderen.

Testgebied fijnstofmetingen Deurne-Zuid district Deurne
Testgebied fijnstofmetingen Deurne-Zuid

Hoe gaan we meten? 

Mobiele fijnstofsensoren: deze sensoren geven vooral een beeld over de verspreiding van fijn stof in de buurt. 

  • Je krijgt een mobiele fijnstofsensor waarmee je in de wijk op pad gaat gedurende de meetperiode. 
  • Tussen 18 januari en 1 maart 2027 meet je fijn stof met de sensor in het onderzoeksgebied.  
  • Dat doe je door geregeld met het meettoestel te wandelen, lopen of fietsen in je buurt. 

Vaste fijnstofsensoren: deze sensoren geven vooral een beeld van fijnstofpieken op een bepaalde locatie. 

  • Aanvullend kunnen enkele deelnemers in dezelfde periode ook met een vaste sensor de luchtkwaliteit bij hun woning meten.  
  • De vaste toestellen worden buiten aan een raam op de eerste verdieping bevestigd en binnen verbonden met een stopcontact. Het stroomverbruik is erg beperkt en wordt geschat op ongeveer 0,5 kWh per maand.  

De metingen gebeuren met een SODAQ AIR toestel (meer informatie vind je hier- Engelse website). Deze sensoren meten PM2.5, fijnstofdeeltjes met een diameter kleiner dan 2,5 micrometer. De sensor heeft een ledlampje dat van kleur verandert bij hogere of lagere fijnstofconcentraties, zodat je de luchtkwaliteit in realtime kan opvolgen op het toestel. Daarnaast kan je je persoonlijke meetresultaten bekijken via een beveiligde online toepassing. Ook anderen kunnen de samengevoegde data van de verschillende sensoren opvolgen via de online kaart op de website Know Your Air.

Stel je kandidaat

We zijn op zoek naar enthousiaste Deurnenaren die graag willen meewerken aan dit pilootproject. Lees hieronder of jij de geknipte persoon bent om mee te doen en aarzel niet om je kandidaat te stellen.  

Wat verwachten we van jou? 

  • Je woont in de directe omgeving van de testzone of je komt er zeer geregeld. 
  • Tussen 18 januari en 1 maart 2027 engageer je je om wekelijks minstens 3 keer per week in de testzone te wandelen, lopen en/of fietsen met de mobiele fijnstofsensor.  
  • In totaal ben je minstens 2 uur per week met de sensor in de zone op pad, ook ’s morgens, ’s avonds en/of op weekenddagen. Metingen ‘s avonds zijn het interessantst. Ze zijn relevanter voor de blootstelling omdat de meeste mensen dan thuis zijn en de lucht doorgaans stabieler is. Daardoor zijn lokale uitstootbronnen makkelijker op te pikken. Enkel woon-werkverplaatsingen (dezelfde route rond hetzelfde tijdstip) volstaan niet. 
  • Bij regenweer of hevige wind hoef je niet te meten. De resultaten van de sensor zijn dan niet accuraat. Het is daarom mogelijk dat de meetperiode verlengd wordt bij langdurig slecht weer. 
  • Je noteert informatie over mogelijke luchtvervuiling die je onderweg opmerkt in een online logboek. Dit kan bijvoorbeeld gaan over geur van uitlaatgassen of houtrook.  

Wat mag jij verwachten? 

  • Je krijgt een mobiele fijnstofsensor ter beschikking die je kan vastmaken aan je fiets of aan je jas of rugzak. Eventueel krijg je ook een vaste sensor die je aan je raam kan bevestigen. Je kan je sensor afhalen in de week van 4 januari 2027. Deelnemers krijgen hierover nog verdere informatie. 
  • Je wordt uitgenodigd voor een infomoment op 11 januari 2027 waar je een demonstratie krijgt van het toestel en de online toepassing waarin de metingen en opmerkingen worden bijgehouden. Je kan zelf jouw eigen metingen opvolgen via de online toepassing.  
  • Na analyse van alle metingen, word je uitgenodigd op een bedankingsmoment waarop de algemene resultaten van het pilootproject bekend worden gemaakt.

Inschrijven

Stel je kandidaat om mee te doen aan het pilootproject ‘Fijn stof meten in woonwijken’ uiterlijk op 4 december.  

Wil je meedoen? Schrijf je nu in.

Ik wil mee fijn stof meten

Verloop van het project

  • Stel je kandidaat via dit digitaal formulier uiterlijk op 4 december 2026. 
  • Je verneemt in de week van 14 december 2026 of je geselecteerd bent om deel te nemen. 
  • Kom in de week van 4 januari 2027 jouw fijnstofsensor afhalen in het districtshuis van Deurne. Of haal je sensor af tijdens het infomoment.
  • Maandagavond 11 januari 2027: infomoment in het districtshuis van Deurne (Maurice Dequeeckerplein 1).  
  • 18/1 tot 1/3/2027: meetperiode 
  • Breng je sensor terug tussen 1 en 12 maart 2027.

Meer informatie

Heb je vragen? Stel ze gerust via fijnstofmeten.deurne@antwerpen.be. 

logo's district Deurne, Vlaamse Milieumaatschappij en Samen voor zuivere lucht stad Antwerpen
logo's district Deurne, Vlaamse Milieumaatschappij en Samen voor zuivere lucht

 

 

Welkom!

Deze website maakt gebruik van cookies. Dat zijn kleine tekstbestanden die websites op je computer of mobiele toestel opslaan. Ze worden gebruikt om websites beter te laten functioneren, om de gebruikerservaring te verbeteren en/of om gericht advertenties te tonen.

Wanneer u onze website gebruikt, plaatsen wij de cookies die u terugvindt onder de tab 'cookie-instellingen' in de footer. Wilt u genieten van een optimale ervaring? Dan kan u best alle cookies inschakelen.

U kan uw persoonlijke voorkeuren instellen en zo bepalen welke informatie u met stad Antwerpen deelt. Houd er rekening mee dat bepaalde media enkel beschikbaar zijn indien u de cookies ervan aanvaardt. Deze website bewaart de door u ingestelde cookievoorkeuren. U kan ze altijd opnieuw aanpassen via 'cookie-instellingen' in de footer. Meer weten? Check de info over cookies in onze privacy- en gebruiksvoorwaarden.