Waterplan

Om te anticiperen op toekomstige regenval en periodes van droogte, is de stad Antwerpen gestart met de opmaak van een Waterplan. In dat plan wil ze enerzijds een stadsbrede visie ontwikkelen en anderzijds ook praktijkgerichte oplossingen uitdenken om water opnieuw een plek te geven in de stad en het waterbewustzijn in Antwerpen te verhogen.

 

Waarom dit project?

Ons klimaat is wereldwijd aan het veranderen. Door deze klimaatverandering zijn de sociale, ecologische en economische uitdagingen voor stedelijke regio’s enorm. Heel wat uitdagingen, maar ook heel wat kansen voor een duurzame toekomst. De laatste eeuwen gingen steden,  zoals Antwerpen, uit van een  afwateringsbeleid. Dit betekent dat hemelwater als last werd gezien. Men wilde het water zo snel mogelijk weg krijgen. Hiervoor werden uitgebreide ondergrondse rioleringsnetwerken aangelegd, aangevuld met complexe en vaak zeer grote pompinstallaties. Deze technische oplossingen zijn gericht op het voorkomen van wateroverlast, maar ze creëren ook nieuwe problemen zoals een tekort aan water in tijden van droogte. 

Wat gebeurt er? 

Studies als vertrekpunt

De stad Antwerpen heeft de afgelopen jaren reeds verschillende studies laten uitvoeren om de uitdagingen die op de stad afkomen beter in kaart te brengen. Deze wijzen onder andere uit dat periodes van extreme regenval zullen toenemen in zowel frequentie als intensiteit. Daarnaast zal ook het aantal dagen met extreme hitte verder stijgen, met als gevolg langere periodes van droogte en verlaging van grondwaterstanden. Daarnaast tonen verschillende internationale studies aan dat de zeespiegel, en dus ook het peil van de Schelde de komende jaren verder zal blijven stijgen. Tot slot heeft water-link de afgelopen twee jaar met Aquafin gewerkt aan een ‘Hemelwaterplan’. Dit plan doet voorstellen om het ondergrondse rioleringsnetwerk te verbeteren.

De Vlaamse norm zegt dat de rioleringsinfrastructuur een bui moet kunnen verwerken die statistisch gezien eenmaal om de 20 jaar voorkomt . De hoofdconclusie van het ‘Hemelwaterplan’ is dat het bijzonder duur is om te investeren in afvoersystemen te bouwen op maat van die uitzonderlijke piekbuien. Vanuit ecologisch en economisch oogpunt moet de focus vooral liggen op niét of sterk vertraagd afvoeren.

Set aan maatregelen

De zoektocht richting het natuurlijk systeem impliceert ook dat we oplossingen eerder op een lokale schaal zoeken, waarbij het perceels-, wijk- en buurtniveau een belangrijke rol spelen. Naast het uitwerken van een stadsbrede visie zal binnen het waterplan een gereedschapskist opgesteld worden met een set aan effectieve maatregelen voor het openbaar en privaat domein. Waar in de stad snel en frequent overlast optreedt, kan op lokaal niveau worden ingegrepen met een efficiënte set aan maatregelen. Voor elke wijk kan zo een eigen actieplan of ‘menukaart’ aan watersensitieve oplossingen worden opgesteld. 

Samen met burgers

Behalve van de nood aan een breed gedragen visie en praktijkgerichte oplossingen, is de stad zich er ook van bewust dat er voor het slagen in deze opgave meer nodig is dan enkel een technisch-ruimtelijk instrumentarium. De aard van de ingrepen en de schaal (publiek-privaat) waarop deze uitgerold moeten worden, vragen immers om draagvlak én engagement van iedereen die in Antwerpen woont of werkt. Een groot aandeel van de oppervlakte in Antwerpen is privaat domein, waarop de overheid veel moeilijker directe invloed kan uitoefenen. Dit betekent echter niet dat er geen winst te boeken valt. De terugkeer naar Antwerpen als waterstad zal pas lukken als water opnieuw een plaats krijgt in de hoofden van de bewoners. Aan de hand van verschillende participatie- en cocreatiemomenten zal een methodiek uitgewerkt worden om het bewustzijn omtrent deze thematiek te verhogen. Op die manier kan Antwerpen zich ontwikkelen tot een echte watersensitieve stad. 

Wie werkt eraan mee?

Het waterplan wordt opgemaakt door De Urbanisten, Witteveen+Bos en Common Ground in opdracht van de stad Antwerpen. De stad Antwerpen coördineert, in samenwerking met water-link en Aquafin. 

Wat kan u nu al doen?

U kan ook zelf helpen om wateroverlast en droogte te voorkomen. Het belangrijkste is dat regenwater niet rechtstreeks naar de riolering gaat, maar hergebruikt wordt, infiltreert in de ondergrond, en tot slot maximaal gebufferd wordt. Zo kunnen de installatie van een regenwaterput, de aanleg van een infiltratie -en bufferzone in uw tuin, waterdoorlatende verharding of een groendak al zeer veel helpen om wateroverlast en droogte tegen te gaan. Veel maatregelen die u zelf kan nemen, zijn bij nieuwbouw al verplicht. Wanneer u een nieuwe woning bouwt, moet u bijvoorbeeld een groendak aanleggen op platte daken. Uw tuin mag niet volledig verhard zijn en parkeerplaatsen moeten aangelegd zijn met waterdoorlatend materiaal. Bijkomende tips om water te besparen vindt u hier. Bij wateroverlast en stormschade kan u hier terecht.

Gerelateerde projecten

Wij gebruiken cookies om de gebruikservaring te verbeteren. Lees meer