Energievraag in kaart

Lumecore - Toon Grobet

Bekijk het energiegebruik en het potentieel voor een warmtenet op wijkniveau

Op vraag van de stad maakte Eandis energievraagkaarten en een potentieelscan voor warmtenetten voor een groot deel van de stad. Met behulp van deze kaarten kan de stad initiatieven nemen om haar toekomstige energievoorziening en de energie-efficiëntie van haar patrimonium te verbeteren.

Waarom dit project?

De kaarten bieden een uniek en gedetailleerd inzicht in de energiestromen van de stad. Hiermee kunt u tot op wijkniveau het energieverbruik en het potentieel voor een warmtenet bekijken. Eandis maakte deze kaarten op aan de hand van werkelijke verbruiksgegevens. Dit is een primeur voor Vlaanderen. De kaarten zijn beschikbaar voor het hele gebied van Eandis (de stad Antwerpen, behalve Antwerpen-Kiel en Hoboken).

De energievraagkaart

De kaarten zijn gemaakt aan de hand van de verbruiksgegevens van de aansluitingen op het distributienet van Eandis. Ze geven zo de energievraag weer. Uit deze gegevens is het energieverbruik afgeleid voor verschillende toepassingen:

  • warmte voor ruimteverwarming,
  • warmte voor sanitair warm water,
  • koude voor gebouwkoeling,
  • resterend (huishoudelijk) elektrisch verbruik.

De potentieelscan warmtenetten

Naast de energievraagkaarten is ook een potentieelscan gemaakt voor warmtenetten. Om te bekijken of er potentieel is voor een warmtenet in een bepaalde wijk werden de kosten geschat. De kost van een mogelijk warmtenet wordt uitgedrukt als een distributienettarief dat aan de eindklant, de warmteafnemer, gevraagd zou moeten worden om de investering en het onderhoud van het netwerk te financieren. Voor aardgas en elektriciteit maakt een dergelijk distributienettarief vandaag al deel uit van de energiefactuur. Hoe lager dit fictief tarief, hoe meer potentieel er is voor een warmtenet.

Gebruik van de kaarten

Door ruimtelijk inzicht in de energiestromen kan de stad Antwerpen gebiedsgericht initiatieven nemen, of impulsen geven, om haar toekomstige energievoorziening en de energie-efficiëntie van haar patrimonium te verbeteren. Mogelijke initiatieven zijn:

  • (slimme) energienetwerken, waaronder warmtenetten,
  • lokale productie van hernieuwbare energie,
  • recuperatie van energiestromen zoals industriële restwarmte of biomassa,
  • energiebesparende maatregelen.

Wat gebeurt er? 

Concrete toepassingen

Simulatie van maatregelen op wijkniveau:

De gegevens over het stedelijke energieverbruik kunnen, gecombineerd met andere gegevensbanken van de stad, de basis vormen voor de evaluatie van maatregelen op vlak van energiebesparing. Met behulp van nieuwe software-toepassingen kunnen bijvoorbeeld de effecten van een sensibiliseringscampagne of steunmaatregelen op de energievraag en de uitstoot van broeikasgassen worden geschat. Ook kan bekeken worden welke maatregelen mogelijk, of noodzakelijk zijn, om de energievraag en de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen tot een bepaald niveau.

Projectontwikkeling:

De energievraagkaart geeft stedenbouwkundigen en projectontwikkelaars inzicht in de energiestromen in de omgeving. Het stelt hen in staat energieconcepten te ontwerpen waarbij zowel de nieuwe wijk als de bestaande omgeving maximaal profiteren van de synergie. Zo is het perfect denkbaar dat een wijkgebonden en hernieuwbare warmteproductie overdag instaat voor de warmtelevering aan een bestaand, naastgelegen kantorencomplex. Zo rendeert de investering maximaal.

Stadsontwikkeling: 

In antwoord op de toekomstige uitdagingen onderzoekt de stad diverse stedenbouwkundige scenario’s. Eén van de uitdagingen is de verdichting van de gebouwde omgeving omwille van de verwachte bevolkingsgroei. Energievoorziening is een belangrijke factor bij de evaluatie van de verschillende verdichtingsscenario’s. Bepaalde scenario’s zullen positief bijdragen aan een duurzame energievoorziening door het inplannen van complementaire functies. De energievraagkaart zorgt hierbij voor het nodige inzicht en zal de ontwerpers in staat stellen de effecten en synergiën van hun ontwerp te evalueren.

Warmtenetten: 

Het meest voor de hand liggende gebruik van de energievraagkaart is voor de ontwikkeling van warmtenetten. De energievraagkaart en de bijbehorende potentieelkaart stellen de stad in staat om:

  • potentiële investeerders te benaderen en te overtuigen, 
  • haar eigen inspanningen voor warmtenetten te richten op projecten en gebieden met groot potentieel,
  • efficiënt en snel de (pré-)haalbaarheid te onderzoeken van de aanleg van warmte- en koudenetten op het vlak van ruimtelijke ontwikkeling,
  • het maatschappelijk draagvlak te verbreden door gebruik van krachtige visuele presentaties in haar communicatie.

Deze gegevens vormen steeds de basis voor energieconceptstudies die in stedenbouwkundige instrumenten verankerd zijn (Hoogbouwnota, Projectdefinities, Masterplannen). Bij de verfijning van de conceptstudie naar een technisch-economische haalbaarheidsstudie worden ze eventueel aangevuld met bijkomende gegevens betreffende afnameprofielen of het aanbod van (industriële) restwarmte.


Kaarten

In het tabblad 'Documenten' vindt u energievraagkaarten voor elektrisch verbruik, koeling, ruimteverwarming, sanitair warm water en een potentieelscan voor warmtenetten. Voor een goed begrip van de kaarten leest u best ook de handleiding.

Wij gebruiken cookies om de gebruikservaring te verbeteren. Lees meer