Noorderlijn, een kans voor archeologen

Publieksweekend Kipdorpsite

Dit moment is afgelopen.

Tijdens het eerste weekend van oktober 2017 werd de archeologische Kipdorpsite voor het eerst aan het grote publiek getoond. Dit is het moment waarop de site zich op haar grootst toonde.  De volledige kazemat - waarop de kanonnen stonden - was te zien. De brug was al voor een stukje uitgegraven, waardoor één van de bogen zichtbaar werd. Ook de stadsmuur piepte al boven het zand uit. In januari en februari 2018 toonde de site zich op het diepste punt, maar dan is de kazemat al volledig afgebroken.  

De fotoreeks dateert van vlak voor het publieksweekend en toont de site in de beste condities.

 

Historisch moment

Het bastion was voor de laatste keer te zien, alleen de muur zal blijven staan.

De Kipdorpbrug en het bastion zijn een deel van de 16de-eeuwse Spaanse omwalling. Na 1 oktober 2017 werd de brug verstevigd worden om vanaf 2019 deel uit te maken van het vernieuwde Operaplein.

Het Kipdorpbastion is bijzonder interessant voor de geschiedenis van de vestingbouw. Het is een vroeg voorbeeld van het Oud-Italiaanse gebastioneerd stelsel uit het midden van de 16de eeuw. Italiaanse ingenieurs ontwierpen bastions (vijfhoekige bolwerken) die de veel kleinere middeleeuwse torens moesten vervangen om zwaarder geschut te weerstaan  De 16de-eeuwse stadsomwalling rond Antwerpen is een belangrijke schakel in deze evolutie. Keizer Karel V deed beroep op de Italiaanse vestingbouwer Donato di Boni voor het ontwerp van een volledige nieuwe stadsversterking volgens dit gebastioneerd stelsel, wat erg modern was voor die tijd.

De brug die bedolven was door de 19de-eeuwse dempingslaag met daarop de Leien, was in oktober 2017 aan weerszijden tot 3,5 meter diep uitgegraven. Ze lag ingesloten tussen de bocht van de stadsmuur en de monumentale bastionflank.

Historisch belang

De Kipdorpbrug is één van de vijf monumentale bruggen van de Spaanse omwalling, die in 1542 gebouwd werd in opdracht van Karel V.  Ze verbond de landzijde ter hoogte van Borgerhout met de stad. De brug is 90 meter lang, 7 meter breed en 7 meter diep gefundeerd en liep in twee brede bochten over de stadsgracht. Aan de landszijde en aan de Kipdorppoort stond een houten ophaalbrug.

Bij de afbraak van de stadsomwalling na het midden van de 19de eeuw, bleef alleen de Kidporpbrug intact. Zo is zij nu de enige brug waarbij het brugdek met 7 tongewelven overeind bleef. De oorspronkelijke kasseien bestrating, de boordstenen van de brugrand en de natuursteen bekleding van de brugzijden werd daarbij gedeeltelijk verwijderd.

Verder archeologisch onderzoek

Van november tot en met december 2017 heeft de aannemer de brug gestabiliseerd om een diepere uitgraving voor archeologisch onderzoek mogelijk te maken. Dit vond plaats van januari tot en met februari 2018. Kijk zeker ook naar het tweede publieksmoment. De archeologen hebben tijdens de tweede onderzoeksfase het dieper gelegen gedeelte van de brug, de stadsmuur en de bastionmuur onderzocht en de grachtlagen gecontroleerd op vondsten. De vrijgekomen structuren rond de Kipdorpbrug zullen voor een groot stuk worden bewaard en gerestaureerd en vanaf 2019 deel uitmaken van een openluchtsite aan het vernieuwde Operaplein.

 

 

 

Wij gebruiken cookies om de gebruikservaring te verbeteren. Lees meer